Wyznaczenie strefy pracy żurawia na placu budowy jest jednym z kluczowych elementów organizacji robót. Przy jej wyznaczaniu należy wziąć pod uwagę kilka zmiennych, jak parametry techniczne maszyny, warunki terenowe, wymogi bezpieczeństwa czy dokumentację. Błędy na tym etapie skutkują nie tylko zagrożeniem zdrowia i życia pracowników, lecz także stratami finansowymi. Dowiedz się, jak prawidłowo wyznaczyć strefę pracy żurawia na placu budowy?
Czym jest strefa pracy żurawia?
Strefa pracy żurawia to teren, który jest objęty pracami budowlanymi, remontowymi, montażowymi czy serwisowymi. Na wyznaczonym obszarze może dojść do wielu groźnych sytuacji dla zdrowia i życia człowieka. Istnieje wtedy wiele ryzyka, jak spadanie różnych przedmiotów, przemieszczenie ładunku czy działania sił dynamicznych związanych z hamowaniem i obracaniem się dźwigu. Strefa niebezpieczna pracy żurawia to nie tylko grunt, ale również strefa ruchu w pionie i poziomie, strefa pod ładunkiem oraz obszary wynikające z gabarytów przenoszonego ładunku. Nie powinno się intuicyjnie wyznaczać strefy, ponieważ może być to związane z wieloma trudnościami na dalszych etapach.
Zobacz również: Przygotowanie trudnego terenu pod żurawia samojezdnego
Wyznaczanie strefy warto zlecić specjalistom. Powinna być ona wyraźnie oznaczona i widoczna nie tylko dla pracowników, ale również osób postronnych. Podczas prac może dojść do wielu niebezpiecznych zdarzeń, dlatego oznaczenie terenu taśmą ostrzegawczą i specjalnymi tabliczkami informacyjnymi jest obligatoryjne.
Co należy brać pod uwagę, wyznaczając strefę pracy żurawia?
Podstawą wyznaczania strefy pracy żurawia jest uwzględnienie parametrów ładunku i samej maszyny. Pod uwagę należy wziąć:
- Zasięg wysięgnika
- Wysokość podnoszonego ładunku
- Gabaryt ładunku
- Martwą strefę pracy żurawia
- Kąt obrotu żurawia
- Miejsce transportu ładunku
- Rodzaj ładunku
Tych czynników może być więcej, w zależności od miejsca robót. Dużą trudnością podczas wyznaczania strefy pracy żurawia jest korzystanie z dźwigu samojezdnego. Jest on mobilny, więc zasięg jego prac jest dużo większy niż w przypadku standardowego dźwigu. Podczas wyznaczania terenu należy również wziąć pod uwagę rodzaj ładunku. Ciężkie ładunki, przenoszone wysoko są bardzo niebezpieczne, dlatego należy zwiększyć strefę zagrożenia. Dodatkowym czynnikiem, który jest konieczny do uwzględnienia, jest ryzyko upadku ładunku, i uszkodzenie osób lub mienia.
To Ci się może przydać: Kalkulator udźwigu
Jak zapewnić bezpieczeństwo podczas pracy żurawia samojezdnego?
Wyznaczona strefa powinna być tak duża, jak to możliwe. Minimalizuje to ryzyko niebezpiecznych zdarzeń, a także zapewnia swobodną pracę maszyny. Dodatkowo taka strefa może być pilnowana przez pracownika lub inną wskazaną osobę. Powinien on dopilnować zakazu przebywania osób trzecich w wyznaczonej strefie.
Kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa ma także przestrzeganie przepisów BHP. Według nich strefa zagrożenia:
- Musi być ogrodzona (np. taśmą)
- Oznaczona tablicami ostrzegawczymi
- Oznaczona znakami poziomymi
- Niedostępna dla osób postronnych
Dodatkowo strefa zrzutu ładunku powinna pozostawać całkowicie wolna od ludzi, niezależnie od czasu trwania prac. Nawet kilkuminutowe działania wymagają przestrzegania przepisów BHP.
Ograniczenia terenowe w procesie planowania budowy
Na placu budowy poza dźwigiem może znajdować się wiele przeszkód, które mogą stanowić potencjalne zagrożenie. Wyznaczając strefę pracy żurawia, należy je uwzględnić. Są to przede wszystkim:
- Linie wysokiego napięcia
- Granice działki, na której jest budowa
- Inne obiekty budowlane
- Drogi publiczne
- Ciągi piesze
- Skrajnia budowli
Problematyczne są sytuacje, kiedy wykorzystywany jest żuraw z wysięgnikiem, który wychodzi poza teren inwestycji. Wymaga to dodatkowych uzgodnień lub wprowadzenia zmian w konfiguracji pracy. Wyznaczenie bezpiecznej strefy jest konieczne, dlatego bez tego nie może odbyć się żadna budowa.
Systemy techniczne, które wspierają wyznaczenie strefy
Przy nowoczesnych budowach bardzo często stosowane są nowoczesne rozwiązania technologiczne, których zadaniem jest kontrola strefy. Mogą być wykorzystywane:
- Systemy antykolizyjne
- Ograniczniki ruchów roboczych
- Koordynator pracy żurawia
- Sygnalizacja świetlna i dźwiękowa
Tego typu systemy są wykorzystywane najczęściej przy budowach, gdzie używanych jest kilka żurawi, pojawiają się przeszkody stałe, ciężkie do ominięcia, a także prace są wykonywane w ograniczonej przestrzeni miejskiej. Należy jednak pamiętać, że żadne systemy nie zastąpią standardowego wyznaczania strefy zagrożenia.
Jakie zmienne należy uwzględnić podczas wyznaczania strefy zagrożonej?
Strefa pracy żurawia może się zmieniać, dlatego podczas jej wyznaczania należy uwzględniać różne czynniki, a przede wszystkim:
- Wiatr
- Podłoże
- Oświetlenie
- Widoczność podczas prac
Mogą one wpływać na zakres prac, więc w przypadku pojawienia się jakichkolwiek niedogodności, strefa powinna zostać rozszerzona z uwzględnieniem tych zmiennych.
